Word je snel overspoeld door emoties, reageer je soms heftiger dan je zou willen of vind je het juist moeilijk om te voelen wat er in je omgaat?
In mijn praktijk in Bodegraven help ik mensen die moeite hebben met emotieregulatie. Samen onderzoeken we wat er gebeurt wanneer emoties oplopen, waardoor bepaalde reacties ontstaan en hoe je anders met sterke of moeilijke gevoelens kunt leren omgaan.
Wat is emotieregulatie?
Emoties horen bij het leven. Angst kan ons waarschuwen voor gevaar, boosheid kan aangeven dat een grens wordt overschreden en verdriet helpt ons omgaan met verlies.
Emotieregulatie betekent dan ook niet dat je emoties moet onderdrukken of ervoor moet zorgen dat je je altijd goed voelt.
Het gaat om het kunnen herkennen en verdragen van emoties en er op een passende manier mee omgaan.
Soms lukt dat niet goed. Een emotie kan zo sterk worden dat het voelt alsof deze volledig de controle overneemt. Of je probeert gevoelens juist zo veel mogelijk weg te stoppen, omdat je niet weet wat je ermee moet.
Als emoties je overspoelen
Moeite met emotieregulatie kan zich op verschillende manieren uiten.
Je kunt bijvoorbeeld:
- snel boos of geïrriteerd raken;
- plotseling erg verdrietig worden;
- sterk reageren op kritiek of afwijzing;
- je snel gespannen of angstig voelen;
- lang van slag blijven na een gebeurtenis;
- moeite hebben om jezelf weer tot rust te brengen;
- impulsief reageren wanneer emoties hoog oplopen;
- achteraf spijt hebben van wat je hebt gezegd of gedaan;
- veel piekeren over situaties en gesprekken;
- emoties zo veel mogelijk proberen te vermijden;
- moeite hebben om te herkennen of benoemen wat je voelt.
Soms wisselen deze reacties elkaar af. Je houdt bijvoorbeeld lange tijd veel binnen, totdat de spanning uiteindelijk te hoog wordt en alles er ineens uitkomt.
Emoties onderdrukken
Niet iedereen die moeite heeft met emoties reageert zichtbaar heftig.
Misschien heb je juist geleerd om gevoelens weg te drukken en vooral door te gaan.
Dat kan een tijdlang goed lijken te werken. Toch verdwijnen emoties meestal niet doordat je ze negeert. De spanning kan zich opbouwen en zich bijvoorbeeld uiten in vermoeidheid, lichamelijke spanning, prikkelbaarheid, piekeren of het gevoel dat je voortdurend op scherp staat.
Ook kun je merken dat het steeds moeilijker wordt om te bepalen wat je eigenlijk voelt of nodig hebt.
Waar komen sterke emotionele reacties vandaan?
De manier waarop we met emoties omgaan wordt beïnvloed door allerlei ervaringen.
Misschien was er vroeger weinig ruimte voor emoties, moest je sterk zijn of heb je nooit goed geleerd hoe je met moeilijke gevoelens kunt omgaan.
Ook ingrijpende gebeurtenissen, langdurige stress, onzekerheid, relaties en ervaringen van afwijzing kunnen invloed hebben op hoe sterk je op bepaalde situaties reageert.
Soms lijkt een reactie daardoor veel groter dan de gebeurtenis van dat moment. Er wordt als het ware ook iets geraakt wat je al langer met je meedraagt.
Samen kunnen we onderzoeken wat jouw emoties probeert te vertellen en welke situaties of gedachten bepaalde reacties uitlokken.
Eerder herkennen wat er gebeurt
Wanneer een emotie eenmaal heel hoog is opgelopen, wordt het vaak moeilijker om bewust te kiezen hoe je reageert.
Daarom kijken we ook naar wat er gebeurt voordat je overspoeld raakt.
Welke signalen merk je in je lichaam? Welke gedachten komen op? Zijn er bepaalde situaties waarin het vaker gebeurt? En wat doe je vervolgens?
Door die signalen eerder te leren herkennen, ontstaat er meer ruimte tussen wat je voelt en hoe je daarop reageert.
Je hoeft een emotie dan niet weg te krijgen. Je leert er anders mee omgaan.
Anders omgaan met gedachten en gevoelens
In de behandeling kunnen we verschillende methoden gebruiken, afhankelijk van waar jij tegenaan loopt.
Met cognitieve gedragstherapie (CGT) kunnen we bijvoorbeeld onderzoeken welke gedachten een emotionele reactie versterken en welke gedragspatronen daarna ontstaan.
Met ACT (Acceptance and Commitment Therapy) kun je leren om moeilijke gedachten en gevoelens meer ruimte te geven zonder dat ze automatisch bepalen wat je doet.
Ook kunnen we aandacht besteden aan ontspanning, het herkennen van lichamelijke signalen en praktische manieren om jezelf te helpen wanneer spanning oploopt.
Het doel is niet om alles onder controle te krijgen, maar om meer keuze te ervaren in hoe je met emoties omgaat.
Als eerdere ervaringen blijven meespelen
Soms merken we dat sterke reacties samenhangen met eerdere ingrijpende ervaringen.
Een situatie in het heden kan dan een emotionele reactie oproepen die verbonden is met iets wat eerder is gebeurd.
Wanneer zulke ervaringen een belangrijke rol spelen, kunnen we ook kijken of traumaverwerking of EMDR passend is.
We behandelen dan niet alleen de reactie van het moment, maar besteden ook aandacht aan wat daaronder ligt.
Meer ruimte tussen voelen en reageren
Goed kunnen omgaan met emoties betekent niet dat je nooit meer boos, bang, verdrietig of gespannen bent.
Het betekent dat je beter leert begrijpen wat er in je gebeurt en dat emoties minder snel automatisch bepalen hoe je handelt.
Je kunt eerder herkennen wanneer spanning oploopt, beter aangeven wat je nodig hebt en bewuster kiezen hoe je wilt reageren.
Zo hoeven emoties niet langer iets te zijn waar je tegen moet vechten, maar kunnen ze informatie geven zonder de regie over te nemen.
Wil je weten wat ik voor jou kan betekenen wanneer je moeite hebt met emotieregulatie? Neem dan contact met mij op.
Pauline
Geregistreerd bij BATC en NAP
