Heb je te maken met verlies en merk je dat het moeilijk is om je weg te vinden in alles wat daardoor in je leven is veranderd?
In mijn praktijk in Bodegraven begeleid ik mensen bij rouw, verlies en rouwverwerking. Je krijgt ruimte voor wat je voelt en voor jouw manier van omgaan met het verlies, terwijl we ook kijken naar wat je nodig hebt om je leven stap voor stap weer verder vorm te geven.
Rouw is meer dan verdriet
Bij rouw denken we vaak als eerste aan verdriet na het overlijden van iemand van wie we houden.
Maar rouw kan veel verschillende gevoelens oproepen. Naast verdriet kun je bijvoorbeeld boosheid, schuldgevoel, angst, opluchting, machteloosheid of eenzaamheid ervaren.
Soms voel je juist een tijdlang heel weinig.
Ook lichamelijk kan rouw merkbaar zijn. Je kunt moe zijn, slecht slapen, moeite hebben je te concentreren of het gevoel hebben dat je voortdurend onder spanning staat.
Er is geen vaste manier waarop je zou moeten rouwen.
Verlies kent verschillende vormen
Rouw ontstaat niet alleen na het overlijden van een dierbare.
Je kunt ook te maken krijgen met verlies na bijvoorbeeld:
- het overlijden van een partner, familielid, vriend of andere dierbare;
- een miskraam of het verlies van een kind;
- het einde van een relatie of een scheiding;
- ziekte of verlies van gezondheid;
- verlies van werk;
- verlies van toekomstverwachtingen;
- grote veranderingen in je leven;
- verlies van zelfstandigheid of mogelijkheden;
- afscheid van een levensfase of een belangrijke rol.
Wat verloren gaat, is bovendien vaak meer dan alleen een persoon of situatie.
Met een verlies kunnen ook gezamenlijke plannen, zekerheid, dagelijkse gewoontes of een deel van hoe je jezelf en je toekomst zag verdwijnen.
Iedereen rouwt anders
Er bestaat geen stappenplan dat bepaalt hoe lang rouw duurt of in welke volgorde je bepaalde gevoelens moet ervaren.
Het ene moment kun je intens verdriet voelen en een paar uur later misschien lachen om iets wat gebeurt. Een periode waarin het wat beter gaat kan onverwacht worden gevolgd door een dag waarop het verlies weer heel dichtbij voelt.
Een verjaardag, liedje, geur, plek of andere herinnering kan emoties plotseling opnieuw oproepen.
Dat betekent niet dat je terug bij af bent.
Rouwen verloopt vaak met bewegingen tussen stilstaan bij wat verloren is en je opnieuw richten op het leven dat doorgaat.
Wanneer rouwverwerking moeilijk wordt
Rouw doet pijn. Dat betekent niet automatisch dat je therapie nodig hebt.
Veel mensen vinden met steun van familie, vrienden en hun omgeving uiteindelijk hun eigen manier om met een verlies te leven.
Soms merk je echter dat je vastloopt in de rouwverwerking.
Misschien blijft het moeilijk om te bevatten wat er is gebeurd. Je voelt je erg alleen met je verdriet, trekt je steeds verder terug of merkt dat schuldgevoelens en gedachten over wat je anders had moeten doen je blijven bezighouden.
Het kan ook zijn dat de mensen om je heen verwachten dat je inmiddels verder bent, terwijl het voor jou helemaal niet zo voelt.
Dan kan het prettig zijn om met iemand te praten bij wie je niets hoeft in te houden of op te lossen.
Ruimte voor wat er is
In de gesprekken is er ruimte voor jouw verhaal en voor de gevoelens die bij het verlies horen.
Je hoeft niet op een bepaalde manier te rouwen en het doel van rouwverwerking is niet om verdriet zo snel mogelijk te laten verdwijnen.
We kunnen samen onderzoeken waar je tegenaan loopt. Wat maakt het verlies voor jou zo moeilijk? Welke gedachten blijven terugkomen? Waar heb je behoefte aan? En wat helpt juist wel of niet?
Soms spelen er naast het verlies andere dingen mee, zoals eerdere verlieservaringen, spanningen binnen de familie, een ingewikkelde relatie met degene die je verloren hebt of gevoelens die moeilijk met anderen te bespreken zijn.
Ook daarvoor mag ruimte zijn.
Wanneer een verlies traumatisch is
Een verlies kan naast rouw ook traumatische klachten veroorzaken.
Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer iemand plotseling of onder ingrijpende omstandigheden is overleden, of wanneer je zelf getuige bent geweest van een heftige gebeurtenis.
Dan kun je niet alleen verdriet ervaren, maar bijvoorbeeld ook last hebben van beelden die zich opdringen, nachtmerries, sterke angst of het vermijden van herinneringen aan wat er is gebeurd.
In zo'n situatie kunnen we naast de rouw ook aandacht besteden aan het traumatische deel van de ervaring. Wanneer dat passend is, kan EMDR daarbij worden ingezet.
Het verwerken van het trauma betekent niet dat het verlies minder belangrijk wordt. Het kan er wel voor zorgen dat de meest schokkende herinneringen minder overheersend worden en er meer ruimte ontstaat voor de rouwverwerking zelf.
Verder leven met wat je hebt verloren
Rouwverwerking betekent niet dat je iemand of iets moet vergeten of achter je moet laten.
De vraag is eerder hoe het verlies onderdeel kan worden van je leven zonder dat het je hele leven blijft bepalen.
Gaandeweg kan er weer ruimte ontstaan voor andere mensen, activiteiten, plannen en gevoelens. Dat kan soms ook verwarrend zijn. Misschien voel je je schuldig wanneer je weer plezier hebt of wanneer je merkt dat je leven verdergaat.
Ook dat kan bij rouw horen.
Samen kunnen we onderzoeken hoe je verbonden kunt blijven met wat voor jou belangrijk was en tegelijkertijd weer ruimte kunt maken voor wat er nu en in de toekomst mogelijk is.
Wil je weten wat ik voor jou kan betekenen bij rouw, verlies of rouwverwerking? Neem dan contact met mij op.
Pauline
Geregistreerd bij BATC en NAP
