Heb je voortdurend het gevoel dat je onder spanning staat, lukt ontspannen steeds minder goed of merk je dat je lichamelijk en mentaal uitgeput raakt?
In mijn praktijk in Bodegraven help ik mensen bij stressklachten, overspannenheid en burn-out. Samen onderzoeken we niet alleen hoe je weer tot rust kunt komen, maar ook welke omstandigheden en patronen ervoor zorgen dat je steeds opnieuw over je eigen grenzen gaat.
Wanneer stress te lang aanhoudt
Stress is op zichzelf niet ongezond. Je lichaam is goed in staat om tijdelijk extra inspanning te leveren en daarna weer te herstellen.
Problemen kunnen ontstaan wanneer perioden van spanning en inspanning te lang duren en er onvoldoende herstel tegenover staat. Je systeem krijgt dan steeds minder gelegenheid om terug te keren naar rust.
Misschien heb je lange tijd geprobeerd door te gaan. Je neemt je voor om het na deze drukke week rustiger aan te doen, maar de volgende verplichtingen staan alweer klaar. Of je merkt dat je zelfs op rustige momenten niet meer werkelijk kunt ontspannen.
Langdurige stress kan uiteindelijk leiden tot overspannenheid of burn-out.
Hoe kunnen stressklachten zich uiten?
Stress kan zowel lichamelijke als psychische klachten veroorzaken. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van:
- vermoeidheid en weinig energie;
- gespannen spieren;
- hoofdpijn;
- hartkloppingen;
- een gejaagd of opgejaagd gevoel;
- slecht slapen;
- moeite met ontspannen;
- prikkelbaarheid;
- concentratieproblemen;
- vergeetachtigheid;
- veel piekeren;
- sombere of angstige gevoelens;
- sneller emotioneel zijn;
- weinig kunnen verdragen;
- het gevoel voortdurend 'aan' te staan.
Soms worden de signalen lange tijd genegeerd. Je functioneert nog en probeert alles vol te houden, terwijl je lichaam eigenlijk al aangeeft dat de belasting te groot is geworden.
Overspannen of burn-out
Bij overspannenheid is de balans tussen wat er van je gevraagd wordt en wat je aankunt langere tijd verstoord geraakt. Je merkt dat herstellen steeds moeilijker wordt en dat je dagelijkse functioneren onder druk komt te staan.
Bij een burn-out is de uitputting vaak nog sterker. Dingen die voorheen vanzelfsprekend waren kunnen ineens enorm veel energie kosten. Werken, sociale contacten, boodschappen doen of zelfs eenvoudige beslissingen nemen kunnen te veel worden.
Een burn-out ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Vaak is er een langere periode aan voorafgegaan waarin je signalen hebt gemist, genegeerd of niet serieus genoeg hebt kunnen nemen.
Herstel vraagt daarom om meer dan alleen een paar weken rust.
Waarom blijf je over je grenzen gaan?
Werkdruk of andere omstandigheden kunnen vanzelfsprekend een grote rol spelen bij stress. Toch kijken we in de behandeling ook naar de manier waarop jij met belasting omgaat.
Misschien herken je bijvoorbeeld dat je:
- hoge eisen aan jezelf stelt;
- moeilijk nee kunt zeggen;
- graag alles goed wilt doen;
- veel verantwoordelijkheid op je neemt;
- anderen niet wilt teleurstellen;
- pas rust neemt wanneer alles af is;
- signalen van je lichaam gemakkelijk negeert;
- moeite hebt om hulp te vragen;
- voortdurend bezig bent met wat er nog moet gebeuren.
Deze eigenschappen zijn niet per definitie negatief. Verantwoordelijkheid, betrokkenheid en doorzettingsvermogen kunnen juist sterke kanten zijn.
Maar wanneer je structureel meer van jezelf vraagt dan je kunt herstellen, kunnen dezelfde eigenschappen bijdragen aan overbelasting.
Eerst herstellen, daarna verder kijken
Wanneer je ernstig overbelast of uitgeput bent, heeft herstel prioriteit.
Het is dan niet altijd zinvol om onmiddellijk allerlei grote veranderingen van jezelf te verwachten. We kijken eerst wat nodig is om meer rust te creëren en je lichamelijke en mentale belasting te verminderen.
Daarbij kunnen ontspanning, slaap, dagstructuur, beweging en andere leefstijlfactoren aandacht krijgen.
Gaandeweg ontstaat er vaak meer ruimte om te onderzoeken hoe je in deze situatie terecht bent gekomen.
Welke signalen heb je onderweg gemist? Waar liggen jouw grenzen? Welke verwachtingen stel je aan jezelf? Wat geeft energie en wat kost juist energie?
Voorkomen dat je opnieuw vastloopt
Herstellen van stress of burn-out betekent voor mij niet alleen dat je uiteindelijk weer kunt functioneren zoals daarvoor.
Als je precies terugkeert naar dezelfde omstandigheden en dezelfde manier van omgaan met belasting, bestaat het risico dat je opnieuw over je grenzen gaat.
Daarom onderzoeken we ook welke veranderingen nodig zijn om een betere balans te vinden.
Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je eerder lichamelijke signalen leert herkennen, andere keuzes maakt in hoe je je tijd verdeelt, duidelijker grenzen stelt of anders leert omgaan met perfectionisme en verantwoordelijkheidsgevoel.
Soms ontdekken we daarbij patronen die al veel langer bestaan en die ook op andere gebieden van je leven zichtbaar zijn.
Behandeling die aansluit bij jou
Iedere situatie is anders. Daarom kijken we samen welke aanpak bij jouw klachten en omstandigheden past.
In mijn behandeling maak ik onder andere gebruik van cognitieve gedragstherapie (CGT), ACT (Acceptance and Commitment Therapy), oplossingsgerichte therapie en ontspannings- en aandachtsoefeningen.
We kijken niet alleen naar het verminderen van klachten, maar ook naar wat jij belangrijk vindt en hoe je je leven zo kunt inrichten dat inspanning en herstel beter met elkaar in balans zijn.
Je krijgt daarbij praktische handvatten om ook tussen de sessies door met veranderingen aan de slag te gaan.
Van overleven naar weer ruimte ervaren
Wanneer je lange tijd onder spanning hebt gestaan, kan het voelen alsof je vooral bezig bent de dagen door te komen.
Herstel kost tijd. Het gaat vaak met kleine stappen en niet iedere dag voelt hetzelfde.
Gaandeweg kan er weer ruimte ontstaan. Om te ontspannen zonder schuldgevoel. Om beter te voelen wat je nodig hebt. Om dingen te doen omdat ze belangrijk of prettig voor je zijn, in plaats van omdat ze moeten.
Het doel is niet een leven zonder stress. Wel kun je leren om belasting en herstel beter in evenwicht te houden en eerder te herkennen wanneer je dreigt vast te lopen.
Wil je weten wat ik voor jou kan betekenen bij stress, overspannenheid of burn-out? Neem dan contact met mij op voor een kennismaking.
Pauline
Geregistreerd bij BATC en NAP
Meer lezen over burn-out?
Wil je meer weten over burn-out, de klachten en mogelijke behandeling? Lees dan meer over therapie bij burn-out op Therapiepsycholoog.com.
